Iedereen Competent
Ontwikkeling van talent
Werkgevers geven vaak het signaal dat diploma’s niet volledig weerspiegelen wat hun werknemers in hun mars hebben. Buiten de technische kennis die men op school heeft opgedaan, geven ervaringen uit het werkveld, en zaken als motivatie, bereidheid om bij te leren, enz. een completer beeld van de capaciteiten van personeelsleden. Helaas geven diploma’s nog te vaak de doorslag als entreebiljet voor de arbeidsmarkt, waardoor kennis d.m.v. ervaring en leergierigheid verborgen, en dus onderbenut blijven. En dat is jammer in een periode waar vacatures voor technisch geschoolde werkkrachten, die liefst ook breed inzetbaar zijn, moeilijk ingevuld geraken.
Er is dus nood aan een project dat actuele vaardigheden, kennis, en een gepaste beroepshouding - competenties genaamd - van medewerkers op een gestructureerde manier in kaart brengt. Met dit duidelijk overzicht aan competenties is de opmaak van zogenaamde POP’s (Persoonlijke Ontwikkelingsplannen) de volgende logische stap in het doorgroeitraject.
Het ESF-project "Iedereen Competent!" komt tegemoet aan die behoefte. Iedereen Competent! is een Europees gesubsidieerd project op initiatief van Syntra West en RESOC Kempen in samenwerking met sectoren, opleidingsinstellingen en sociale parterns. Iedereen Competent! maakt werk van de ontwikkeling van kennis en vaardigheden van kortgeschoolden door hun competenties in kaart te brengen met behulp van "CoMeT", een softwaretool, om er vervolgens een ontwikkelingsgesprek aan te koppelen en over te gaan tot de opmaak van POP’s. In dit begeleid traject wordt bovendien de extra optie om het leervermogen in kaart te brengen, sterk aanbevolen.
De werking van Iedereen Competent is geconcentreerd in vijf sectoren. Namelijk de elektrosector, de metaalsector, de garagesector, de social profitsector, en de distributiesector. Binnen elke sector werden twee tot vier functies geselecteerd waarvan zorgvuldig de competenties zijn opgelijst in competentieprofielen.
Binnen de elektrosector betreffen het de functies van “Residentieel elektrotechnisch installateur” en “Hersteller van witgoed”. Binnen de metaalsector zijn de functies van operator, procesoperator, en onderhoudsmecanicien geselecteerd. Binnen de garagesector wordt aandacht besteed aan de hulpmecaniciens fietsen, bromfietsen, en personenwagens. Voor de social profit zijn de functies logistiek medewerker, keukenhulp en administratief medewerker uitgewerkt en voor de distributie betreffen het de functies verkoop in de mode, rekkenaanvuller en kassierster.
We onderscheiden twee soorten competenties : technische competenties en gedragsmatige competenties. Met technische competenties worden vaardigheden bedoeld zoals kiezen van het juiste materiaal, probleemanalyse, veilig werken, kabels aansluiten, milieuvriendelijk werken, … Gedragsmatige competenties leggen de nadruk op de werkhouding, de attitudes, zoals nauwkeurig werken, resultaatgerichtheid, betrouwbaarheid, klantgerichtheid, omgaan met verandering, … Deze laatste categorie aan vaardigheden, waaraan in een schoolse context relatief weinig aandacht wordt besteed, wordt vandaag steeds belangrijker geacht door bedrijven, gelet op de huidige, continue technologische ontwikkelingen, en de veranderde eisen van de klant. Elke medewerker draagt immers bij tot het imago van het bedrijf. Orde en netheid, beleefdheid, klantvriendelijkheid, zelfstandig kunnen werken, stressbestendigheid, enz., zijn eisen aan medewerkers die vandaag concurrentieel voordeel opleveren voor bedrijven.
Het oplijsten van benodigde competenties, die herkenbaar zijn voor de hele sector, is een werk geweest van lange adem. Bedrijven hebben immers hun eigen specialiteiten en verwachtingen naar hun medewerkers. Daarom werden werkgroepen samengesteld om bovenvermelde functies uit te werken naar competentieprofielen. De werkgroepen werden paritair samengesteld met vertegenwoordiging van werkgeversorganisaties en sectorfondsen, werknemersafgevaardigden, individuele bedrijven, en Syntra West - RESOC Kempen. De werkgroepen worden bijkomend ondersteund door contacten in het werkveld zodat de profielen continu getoetst konden worden aan het praktische werkveld.
De Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) heeft reeds enkele van bovenstaande functies omschreven. De werkgroepen van Iedereen Competent! hebben zich gebaseerd op dit bestaande materiaal om de benodigde kennis, kunde en vaardigheden van de functies in kaart te brengen. Discussies bleven niet uit : wat zijn de grenzen aan verantwoordelijkheden van bvb. een residentieel installateur? Welke vaardigheden mogen we verwachten van een kort geschoolde medewerker, en welke niet? Herkennen alle bedrijven zich voldoende in het opgestelde competentieprofiel, m.a.w. zijn de profielen volledig? Houden we voldoende rekening met de eigenheid van bedrijven? Is het document voldoende geactualiseerd naar nieuwe technieken? Hoe specifiek gaan we de vaardigheden verwoorden? Gebruiken we klare, duidelijke taal voor onze doelgroep? Competenties werden vervolgens geselecteerd en vertaald naar concreet gedrag, indicatoren genaamd, waaruit blijkt dat je een vaardigheid onder de knie hebt.
De resultaten van de werkgroep werden tot slot voorgelegd aan verschillende bedrijven uit het werkveld voor een kritisch nazicht. Hun zinvolle aanvullingen maken de competentieprofielen af om ze gebruiksklaar te maken voor bedrijven in de vorm van de Comet-tool en een begeleidingstraject.
Comet is de afkorting van Competence Measurement Tool. Het instrument, dat door Syntra West reeds langer aan bedrijven wordt aangeboden om competenties in kaart te brengen, werd binnen het kader van Iedereen Competent verder uitgebreid en geoptimaliseerd. Het instrument biedt een waaier aan technische mogelijkheden, gaande van 360° feedback tot een selectie uit een bibliotheek van competenties en indicatoren, op maat van elk bedrijf. Als resultaat krijgt het bedrijf per medewerker een duidelijk overzicht over hun sterktes en zwaktes.
Zowel in een spinfiguur als in tekstvorm worden de resultaten van de meting aangeboden. In één overzicht ziet men heel concreet waar medewerkers goed in zijn, voor welke vaardigheden men een medewerker eventueel ruimer kan inzetten, wie van de medewerkers best aangesproken kan worden om kennis door te geven aan nieuwkomers,… De resultaten bieden onuitputtelijke rijkdom aan informatie. Tevens wordt zichtbaar welke delen van een vaardigheid aanbevolen zijn om verder te ontwikkelen.
In een technisch beroep is de manier van leren minstens even belangrijk als de inhoud van de leerstof. De leermethode moet aanslaan en passen bij de medewerker om de investering in opleiding optimaal te laten renderen. Daarom wordt het "Instrument Leervermogen" aangeboden. Dit instrument bestaat uit drie vragenlijsten die peilen naar leerbereidheid, de meest toepasselijke leermethode, en leercapaciteit. De slaagkans van een opleiding verhoogt aanzienlijk aangezien men nu zeer gericht de opleidingsbehoefte en de best toepasbare leermethode kent.
Om bedrijven kennis te laten maken met het project, vonden parallel infosessies plaats in Westerlo en in Brugge.
Deelnemers herkenden zich meteen in het verhaal en toonden interesse om vervolg te geven aan het project in hun bedrijf. 75 medewerkers per sector, verspreid over verschillende bedrijven, krijgen de kans om de gratis meting en het ganse begeleidingstraject te doorlopen.
Tijdens een vervolgcontact worden afspraken gemaakt met leidinggevenden, eventueel lijnverantwoordelijken en Syntra West - RESOC Kempen over het aantal deelnemers, de tijdsbesteding per medewerker, het instrument leervermogen, optimale afstemming van het profiel op uw bedrijf,… Daarna wordt het tijd om het project met bijhorende voordelen en betekenis te communiceren aan uw medewerkers in de vorm van een workshop. Vervolgens komt de eigenlijke meting van competenties aan bod met de Comet-tool. De resultaten van deze meting vormen meteen de aanleiding tot het persoonlijk ontwikkelingsgesprek tussen medewerker, leidinggevende(n), en Syntra West-RESOC Kempen. De uitreiking van het CompetentieCV voor gedragsmatige competenties met de erkenning van technische competenties in een rapport en een uitgewerkt voorstel van persoonlijke ontwikkeling zijn de motivatie voor uw medewerkers om het traject te doorlopen.
Meten = weten, dat geldt zeker voor dit project. Er wordt aan bedrijven een duidelijk overzicht geboden over de aanwezige sterktes en de te ontwikkelen aandachtspunten van hun medewerkers.
Iedereen Competent biedt kant-en-klare, sectorbrede profielen aan die moeiteloos aangepast kunnen worden aan de specifieke behoeften van het bedrijf.
Technische en gedragsmatige competenties gaan hand in hand om succesvol te functioneren. De geïntegreerde screening met bijhorende begeleiding is uniek voor deze technische functies.
Overzichtelijke figuren, een bondig, woordelijk rapport, én het CompetentieCV waarin verschillende gedragsmatige vaardigheden voor en door de medewerker benoemd en erkend worden, bieden we aan aan bedrijven om hen te ondersteunen in een ontwikkelingstraject voor medewerkers.
De meting en bijhorende begeleiding worden volledig gesubsidieerd door het Europees Sociaal Fonds, en kunnen bijgevolg gratis aangeboden worden aan bedrijven.
Voor verdere informatie kan u contact opnemen met:
Dominique Van Dijck
Eva Pollet
Syntra West